Halıyı taşırken iki şeyi yapmayın: katlamayın ve nemliyken sarmayın. Katlanan halıda katlama çizgisi boyunca iz kalır; el dokumalarda bu çizgide taban ve düğümler zorlanır. Nemli sarılan halı ise birkaç gün kapalı kaldığında koku yapar, depoda haftalarca beklerse küflenebilir. Bu iki hatadan kaçındıktan sonra geriye doğru zamanlama ve düzgün bir rulo kalır.
Halıya gelen hasar genellikle yolda olmaz. Taşınmadan önceki ve sonraki günlerde, yanlış zamanda yıkanarak, ıslak sarılarak ya da depoda haftalarca plastikte bekletilerek oluşur. Bu yüzden halıda iş, rulodan önce takvimle başlar.
Taşınmadan önce yıkatmak mı, sonra mı?
Bu sorunun cevabı halının nereye gideceğine bağlıdır.
| Durum | Öneri |
|---|---|
| Halı doğrudan yeni eve gidiyor | Yıkatmak şart değil. Yıkatacaksanız eski evden yıkamacıya verip yeni adrese teslim ettirin |
| Halı depoya girecek | Önce yıkatın, tamamen kurusun, sonra paketleyin |
| Yeni evde boya ya da tadilat sürüyor | Halı tadilat bitene kadar yıkamacıda ya da paketli beklesin |
| Halı temiz, mesafe kısa | Süpürüp sarmak yeterlidir |
En pratik yol çoğu zaman şudur: halıları taşınmadan birkaç gün önce yıkamacıya verin ve teslim adresi olarak yeni evinizi söyleyin. Böylece taşınma günü araçta birkaç ağır rulo eksilir, halılar yeni evin temiz zeminine temiz olarak serilir. Bu planın tek şartı, teslim tarihinin yeni evin hazır olduğu güne denk gelmesidir. Yeni ev boyanıyorsa halının boya tozunun içine gelmesini istemezsiniz.
Yıkamadan dönen halılar çoğu zaman naylon bir ambalaj içinde teslim edilir. Bu ambalajı açıp halının içinin, özellikle kalın tabanlı el dokumalarda tabanın tamamen kuru olduğunu kontrol etmeden halıyı depoya ya da bir köşeye kaldırmayın. Dışı kuru görünen bir halı içinde nem tutuyor olabilir.
Büyük bir halıyı taşınma telaşı içinde evde yıkamak ise pek iyi bir fikir değildir. Kalın bir halının tamamen kuruması günler sürebilir ve taşınma günü yarı nemli bir halıyı sarmak zorunda kalırsınız. Evde ancak kısa sürede kuruyan ince halı ve paspasları yıkayın; gerisini ya taşınmadan önce yıkamacıya verin ya da yeni evde yerleşince yıkatın.
Rulo yönü: hav dışta mı içte mi?
Bu sorunun herkesin kabul ettiği tek bir cevabı yok ve farklı görüşler duymanız normal. Ama tartışmasız birkaç kural var.
Önce havın yönünü bulun. Elinizi halının yüzeyinde iki yönde gezdirin; hav bir yönde yumuşak kayar, öbür yönde elinize takılır. Ruloyu, havın yumuşak kaydığı yöne doğru ilerleterek sarın. Ters yönde sarmak havı kaldırır ve zorlar.
Yüzün içe mi dışa mı geleceğine gelince: gündelik bir makine halısında yüzü içe gelecek şekilde sarmak yaygındır, çünkü yüzey yolda kirden ve sürtünmeden korunur. Tekstil koruma uzmanları ise özellikle uzun saklamada hav yönünde ve yüzü dışta sarmayı önerir; böylece hav haftalarca kendi üzerine bastırılıp ezilmez. Bazı halıcılar da hassas havı korumak için değerli parçayı yüzü içte sarmayı tercih eder. Halınızın değeri yüksekse karar vermeden önce halıcınıza danışın; yaşlanıp sertleşmiş bir halı rulo yapmaya bile dayanmayabilir.
Ruloyu yaparken şu sırayı izleyin:
- Halıyı her iki yüzünden süpürün; altında kalan kum ve kırıntı rulo içinde yüzeyi aşındırır.
- Halıyı temiz ve kuru bir zemine düz serin, kenarlarını ve saçaklarını düzeltin. Saçaklar dolaşık ya da halının altına kıvrılmış olmamalı.
- Uzun halılarda bir karton boru ya da düz bir çubuğu çekirdek olarak kullanın; rulonun ortası çökmez.
- Bir uçtan başlayıp kenarları hizalı ve sıkı biçimde sarın. Rulo bir yana kayıp koni şeklini alırsa açın ve yeniden başlayın; kayık rulo kenarları büker.
- Ruloyu iki ucundan ve ortasından bağlayın. İp ya da kumaş şerit kullanın; bant kullanacaksanız halıya değil, üstteki kâğıda yapıştırın.
- Ruloyu kâğıt ya da örtüyle sarın, etiketleyin: odası, ölçüsü ve "halı" yazısı.
Halının altında kaydırmaz bir altlık varsa onu ayrıca sarın; uzun süre aynı yerde kalmış altlıklar bazen parkeye yapışmış olabilir, zorlamadan ve yavaşça kaldırın. Duvara asılı halı ve kilimlerde önce askı çıtası ya da askı halkaları sökülür, halı aynı yöntemle rulo yapılır, askı parçaları da etiketli bir poşete konur.
Kısa bir taşımada rulo dik durabilir. Ama uzun beklemede, özellikle depoda, halı yatay saklanmalıdır; dik bekleyen rulonun alt kısmı kendi ağırlığıyla ezilir.
El dokuma ve ipek halı için ek önlem
El dokuma bir halı, makine halısından farklı olarak düğümlerle tabana bağlanmış bir havdan oluşur. Taban ve düğüm yapısı, yıllar içinde kuruyup sertleşebilir. Bu yüzden katlamak, bükerek taşımak ve sıkıca bükülmüş biçimde bekletmek el dokuma halıda iz bırakır.
İpek halı bunun üstüne bir hassasiyet daha taşır: su. İpek ve bazı doğal boyalı halılarda ıslanma, lekeye ve renk akmasına yol açabilir. Bu halıları yağmurlu bir günde açıkta bekletmeyin, yükleme sırasında ıslak zemine koymayın. Islanma riski olan bir günde rulonun dışına ek bir koruma eklemek mantıklıdır, ama bu koruma yalnız yol içindir.
Değerli halılarınız için:
- Taşınmadan önce halının iki yüzünü de fotoğraflayın; varsa yırtık kenar ve kopuk saçakları not edin.
- İlk katman olarak temiz pamuklu bir örtü ya da asitsiz kâğıt kullanın; streç film yüzeye doğrudan değmesin.
- Keşifte halının değerini ve türünü belirtin. Antika ve değeri yüksek halılar, diğer değerli parçalar gibi ayrıca listelenir ve ambalajı buna göre planlanır. Bu tür eşyaların nasıl ele alındığını piyano ve antika taşıma sayfasında görebilirsiniz.
Antika halılarda temizlik de ayrı bir iştir. Bu halıları makineyle yıkayan sıradan bir hizmete değil, el dokumasını tanıyan bir halıcıya vermek daha doğrudur.
Halı paketleme malzemesi: kâğıt, örtü ve streç
Halının ambalajı, ne kadar süre paketli kalacağına göre seçilir.
| Malzeme | Ne işe yarar? | Ne zaman kullanılmaz? |
|---|---|---|
| Temiz ambalaj kâğıdı, değerli halıda asitsiz kâğıt | İlk katman, toz ve sürtünmeye karşı | Halı ıslakken |
| Pamuklu örtü ya da çarşaf | Nefes alan koruma, depolamaya uygun | Kirliyse |
| Streç film | Kısa taşımada toz, kir ve açılmaya karşı | Uzun depolamada ve ipek, antika halıda doğrudan yüzeyde |
| Battaniye | Araç içinde darbe ve sürtünmeye karşı | |
| İp ya da kumaş şerit | Ruloyu bağlamak | |
| Karton boru | Uzun halıda çekirdek | Uzun depolamada çıplak hâliyle; önce kâğıt ya da örtüyle sarın |
Rulo yapılıp streç filmle sarılmış bir halı aynı gün yeni evde açılacaksa sorun yoktur. Sorun, aynı paketin depoda haftalarca beklemesiyle başlar: içeride kalan nem dışarı çıkamaz. Paketlemeyi ekibimize bıraktığınızda halılar evin diğer eşyasıyla birlikte ambalajlanır; değerli bir el dokumanız ya da depoya girecek bir halınız varsa keşifte bunu söyleyin, ambalaj ona göre seçilsin. Paketleme malzemelerinin tamamı için eşya paketleme hizmeti sayfasına bakabilirsiniz.
Depolamada güve ve nem
Depolanan halının iki düşmanı vardır: güve ve nem.
Güve larvaları yün ve ipek gibi hayvansal lifleri yer. Tercih ettikleri yüzey kirli, lekeli, üzerine yemek ya da ter bulaşmış liflerdir. Bu yüzden depoya girecek halının yıkanmış olması bir temizlik inceliği değil, güveye karşı en etkili önlemlerden biridir.
Nem ise yanlış ambalajdan gelir. Tamamen kurumadan sarılan ya da hava almayan bir plastiğe uzun süre hapsedilen halıda koku ve küf başlar. Depoya girecek halıyı şöyle hazırlayın:
- Yıkatın ve tamamen kurumasını bekleyin.
- Nefes alan bir kâğıt ya da pamuklu örtüyle sarın.
- Ruloyu yatay olarak, zemine değmeyecek şekilde saklayın.
- Halıyı uzun süre depolayacaksanız bunu keşifte belirtin.
Bizim depolarımızda halı, perde ve diğer tekstilin yıkanmış ve tamamen kurumuş olarak teslim edilmesini isteriz; eşya zemine değil paletlere ya da kasalara yerleştirilir ve depolar kuru, kameralı ve alarmlıdır. Ayrıntılar eşya depolama sayfasında, depoya hazırlığın genel adımları eşya depolama rehberinde. Depoda nemin nasıl önleneceğini ise depolanan eşyada nem ve küf yazısında ayrıca anlattık.
Yeni evde halıyı sermek
Halı, mobilyadan önce serilir. Koltuk, yemek masası ya da yatak yerine konduktan sonra altına halı sermek, mobilyayı yeniden kaldırmak demektir. Taşınma günü halıların hangi odaya ve odanın neresine geleceğini önceden belirlerseniz, halı önce serilir, mobilya sonra üzerine yerleştirilir. Mobilyaların kurulum sırasını mobilya söküm takma yazısında anlattık.
Sermeden önce zeminin temiz ve kuru olduğundan emin olun. Ruloyu yerine götürürken halıyı yerde sürüklemeyin; iki kişinin kaldırıp yerine bırakması hem saçakları hem de zemini korur. Yeni silinmiş bir parke ya da yeni yapılmış bir zemin cilası kurumadan halı serilirse iz kalabilir. Ruloyu açtığınızda kenarlar bir süre kalkık durabilir; halıyı birkaç saat ters yüzü üstte bırakmak ya da kalkık kenarı ters yöne hafifçe sarmak genellikle yeterlidir. Parke ve seramik zeminde halının kaymaması için altına kaydırmaz bir altlık koyabilir, ağır mobilyaların ayaklarına keçe pabuç takarak halıda kalıcı iz oluşmasını azaltabilirsiniz.
Halıyı son güne bırakmayın
Halı, taşınmanın en son toplanan eşyası gibi görünür ama planlaması en erken başlaması gereken işlerden biridir: yıkamacı randevusu, depoya girip girmeyeceği ve değerli parçaların ambalajı birkaç gün önceden belli olmalıdır. Taşınma tarihini belirlediğiniz hafta halılarınızın hangisinin nereye gideceğine karar verin. Değerli bir el dokumanız ya da depoya girecek halılarınız varsa keşif isterken bunu da söyleyin; 444 37 43'ten ya da WhatsApp hattımızdan (0543 210 60 36) bize ulaşabilirsiniz.
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır. Taşınmanıza özel süre, araç ve ekip planı ile kesin fiyat, ücretsiz yerinde ya da görüntülü keşiften sonra yazılı sözleşmeye işlenir. Bilgi için 444 37 43 numarasını 7/24 arayabilirsiniz.
