Büyükbaş hayvan taşımacılığı kimler için?
Büyükbaş hayvan taşıması çoğu zaman bir ev taşımasından farklı bir ihtiyaçtan doğar. Genellikle şu durumlarda gündeme gelir:
- Kurban dönemi: Kurban Bayramı öncesinde satın alınan büyükbaş hayvanın başka bir ilden getirilmesi ya da başka bir ile götürülmesi.
- Hayvan alım satımı sonrası nakil: Başka ildeki bir işletmeden alınan damızlık ya da besi hayvanının yeni işletmesine ulaştırılması.
- Çiftlik ya da işletme taşınması: Bir ailenin ya da üreticinin hayvanlarıyla birlikte başka bir ile yerleşmesi. Bu durumda ev eşyası için evden eve nakliyat ayrıca planlanır.
- Memlekete dönüş: İstanbul'dan Anadolu'daki köyüne ya da kasabasına dönen ailelerin hayvanlarını da yanında götürmek istemesi.
Hangi durumda olursanız olun, canlı hayvan taşıması ev eşyası taşımasından ayrı bir iş olarak ele alınır. Ev eşyası taşıdığımız kapalı kasalar canlı taşımaya uygun değildir; bu yüzden hayvan için kullanılacak araç ve kasa, hayvan sayısına ve yolculuğa göre görüşmede ayrıca konuşulur.
Taşımadan önce hangi belgeler hazırlanmalı?
Büyükbaş hayvan nakline ilişkin belgeler, Tarım ve Orman Bakanlığının yönetmelikleriyle belirlenir. Aşağıdaki bilgiler yönetmeliklerin mevzuat.gov.tr'deki güncel metinlerine dayanır:
- Kulak küpesi ve kayıt: Sığır cinsi hayvanlar (yönetmelikteki tanımla sığır ve manda) iki kulağına takılan, aynı numarayı taşıyan kulak küpesiyle tanımlanır ve veri tabanına kaydedilir. Küpelenmemiş ve kayıt altına alınmamış hayvanların sevkine izin verilmez; bu hayvanlar için pasaport ve veteriner sağlık raporu da düzenlenmez.
- Hayvan pasaportu: İl içi nakillerde hayvan pasaportunun nakil sırasında hayvanın yanında bulunması zorunludur. Hayvan sahibi de hayvanın işletmesine gelişinde ve işletmesinden ayrılışında pasaportun hayvana eşlik etmesini sağlamakla yükümlüdür. Pasaport imzalı olarak ya da elektronik ortamda düzenlenebilir.
- Veteriner sağlık raporu: İller arası sevklerde, işletmenin bağlı olduğu il/ilçe müdürlüğü pasaportları kontrol ederek veteriner sağlık raporu düzenler. Rapor, resmî ya da yetkilendirilmiş veteriner hekimin hayvanları muayene edip nakle uygun bulmasıyla verilir ve hayvanın çıkış işletmesinin bağlı olduğu il/ilçe müdürlüğünden alınır. Bir sureti imza karşılığı hayvan sahibine verilir. Raporun nakil sırasında hayvanların yanında bulunması zorunludur.
- Raporun süresi: Veteriner sağlık raporu, göçer sevkler dışında en fazla üç gün geçerlidir (26 Nisan 2025 tarihli değişiklikle beş günden üç güne indirildi). Bu yüzden raporun tarihi, yükleme günüyle birlikte planlanmalıdır.
- Araçta bulunacak bilgiler: Nakil sırasında araçta hayvanların menşeini gösteren belge ya da veteriner sağlık raporu ile ayrılış yeri, tarihi ve saati, planlanan varış yeri ve yolculuğun tahmini süresini gösteren belgeler bulunmadan hayvan nakledilmez.
Yönetmelik, muayene yeri dışındaki muayenelerin masrafını ve işletmeye yapılan hayvan hareketlerinin otuz gün içinde il/ilçe müdürlüğüne bildirilmesini hayvan sahibinin yükümlülüğü olarak sayar; bildirim elektronik ortamda da yapılabilir. Belgelerin nasıl ve ne zaman alınacağını işletmenizin bağlı olduğu il ya da ilçe tarım ve orman müdürlüğünden teyit etmenizi öneririz. Yükleme gününden önce belgelerin hazır olup olmadığına sizinle birlikte bakarız.
Nakil sırasında hayvan refahı: mevzuat ne diyor?
5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu, çiftlik hayvanlarının nakliyesi sırasında refah ve güvenliklerine ilişkin kuralların Bakanlıkça yönetmelikle belirleneceğini söyler (m. 10). Bu kurallar Hayvanların Nakilleri Sırasında Refahı ve Korunması Yönetmeliğinde yer alır. Büyükbaş taşımasını doğrudan ilgilendiren başlıca hükümler şunlardır:
- Genel şart: Hayvanlar gereksiz yere yaralanacak ya da acı çekecek biçimde nakledilmez. Yolculuk süresini kısaltmak ve hayvanların ihtiyaçlarını karşılamak için düzenlemeler önceden yapılır; hayvanların refahı yolculuk boyunca düzenli olarak kontrol edilir (m. 5).
- Nakle uygun olmayan hayvanlar: Acı çekmeden kendi başına yürüyemeyen, üzerinde ciddi açık yara bulunan, tahmini gebelik süresinin yüzde 90'ını geçmiş ya da son bir hafta içinde doğum yapmış hayvanlar ve 100 kilometrenin altındaki mesafeler dışında on günlükten küçük buzağılar nakle uygun kabul edilmez (m. 33).
- Muamele: Hayvanlara vurmak, tekmelemek, onları boynuzundan, kulağından ya da kuyruğundan tutarak kaldırmak veya sürüklemek ve sivri uçlu alet kullanmak yasaktır. Hayvanlar boynuzlarından ya da burun halkalarından bağlanamaz (m. 41).
- Ayırma: Önemli ölçüde farklı büyüklükte ya da yaşta olan hayvanlar, boynuzlu ve boynuzsuz hayvanlar, cinsel yönden yetişkin erkek ve dişiler ile birbirine düşman hayvanlar ayrı taşınır. Birlikte yetiştirilip birbirine alışmış ya da ayrılması sıkıntı yaratacak hayvanlarda ve yavrusu yanında olan dişilerde büyüklük, yaş ve boynuz ayrımı aranmaz (m. 42).
- Uzun yolculuk: İlk hayvanın hareket ettirildiği andan başlayarak 8 saatten uzun süren yolculuk uzun yolculuk sayılır. Uzun yolculuklarda buzağıların, anneleri yanında değilse, on dört günden büyük olması gerekir (m. 4, m. 48).
Aynı yönetmelik, hayvan nakli sözleşmesinin yalnız yetki verilmiş nakliyecilerle yapılabileceğini söyler (m. 8). Nakliyecinin il müdürlüğünden yetki alması ve büyükbaş taşınan karayolu aracında sürücü ile bakıcının yeterlilik belgesine sahip olması gerekir; bu iki yükümlülük, ayrılış ile varış yeri arasında en fazla 65 kilometre olan nakillerde uygulanmaz (m. 11). 26 Nisan 2025 tarihli değişiklikle, hayvan nakleden araç sahipleri ve hayvan sahipleri Bakanlıkça belirlenen veteriner yol kontrol ve denetim istasyonlarından en az birine girmek ve hayvanları kontrol ettirmekle yükümlü tutulmuştur (Yurt İçinde Canlı Hayvan ve Hayvansal Ürünlerin Nakilleri Hakkında Yönetmelik m. 19). Aynı yönetmeliğe göre hayvan nakil araçları yüklemeden önce temizlenip dezenfekte edilir ve dezenfeksiyon belgesi olmayan araçla hayvan nakline izin verilmez (m. 29).
Refah yönetmeliğinin yolculuk kütüğü ve araç onay belgesi gibi bazı maddelerinin yürürlük tarihi ile uzun yolculuklarda GPS donanımı için son tarih 31 Aralık 2026 olarak belirlenmiştir. Mevzuat sık değiştiği için güncel metni mevzuat.gov.tr'den, uygulamayı il ya da ilçe tarım ve orman müdürlüğünden teyit etmenizi öneririz.
Yükleme, yol ve mola planı nasıl yapılır?
Canlı hayvan taşımasında plan, mevzuattaki genel ilkeden yola çıkar: yolculuk mümkün olduğunca kısa tutulur, hayvanların ihtiyaçları önceden düşünülür ve yol boyunca durumları kontrol edilir. Görüşmede birlikte netleştirdiğimiz başlıklar şunlardır:
Yüklemeden önce
Hayvan sayısı, yaşı, yaklaşık ağırlığı ve gebelik durumu öğrenilir. Belgelerin hazır olduğu ve veteriner sağlık raporunun yükleme gününe göre geçerli olacağı kontrol edilir. Yükleme yerinin araca uygun olup olmadığı, hayvanların araca nasıl bindirileceği konuşulur.
Yükleme ve yol
Hayvanlar sakin bir ortamda, şiddet kullanılmadan araca bindirilir. Farklı büyüklükteki ya da boynuzlu ve boynuzsuz hayvanların ayrı tutulması gibi kurallar yükleme planına baştan eklenir. Kalkış saati hava koşullarına göre seçilir; uzun mesafelerde yol süresi, su, yem ve dinlenme ihtiyacı ile mola noktaları yola çıkmadan planlanır.
Varışta
Hayvanlar varış adresinde aynı özenle indirilir. Varış işletmesine yapılan hareketin il/ilçe müdürlüğüne bildirilmesi hayvan sahibinin yükümlülüğüdür; veteriner sağlık raporunun yasal bildirim süresince varış işletmesinde bulundurulması gerekir.
Araç ve kasa donanımı, kaç hayvanın aynı seferde taşınabileceği ve yolculuğun kaç saat süreceği hayvan sayısına ve güzergâha göre değiştiği için bunları görüşmede açıkça konuşur, teklifte yazarız.
Büyükbaş hayvan hangi illere taşınır?
Büyükbaş hayvan taşımalarını İstanbul çıkışlı ve İstanbul'a varışlı olarak Türkiye'nin 81 iline planlıyoruz. Örneğin Giresun'a ya da Giresun'dan İstanbul'a bir taşıma düşünüyorsanız ilin genel bilgileri için Giresun evden eve nakliyat, yol ve mesafe için İstanbul Giresun güzergâh sayfasına bakabilirsiniz.
Diğer iller için hizmet bölgeleri ve şehirlerarası nakliyat sayfalarımızda il ve güzergâh bilgisi bulunur. Bu sayfalardaki yol süreleri ev eşyası taşıması içindir; canlı hayvan taşımasında mola ve kontrol süreleri ayrıca hesaplanır.
Kedi, köpek gibi evcil hayvanlar için durum farklıdır: ev taşımasında evcil hayvanınız kafesiyle şoför kabininde yolculuk edebilir ya da ayrı bir araç veya pet taksi ayarlanabilir. Hazırlık önerilerini evcil hayvanla taşınma yazımızda anlattık.
Büyükbaş hayvan taşıma fiyatı neye göre belirlenir?
Büyükbaş hayvan taşıma ücreti tek bir tarifeyle verilmez; her iş kendi koşullarına göre hesaplanır. Fiyatı belirleyen başlıca etkenler şunlardır:
- Çıkış ve varış adresleri arasındaki mesafe ve yolculuğun süresi
- Hayvan sayısı, hayvanların büyüklüğü ve yaşı
- Hayvanların ayrı taşınmasını gerektiren durumlar (farklı büyüklük, boynuzlu ve boynuzsuz hayvanlar gibi)
- Yükleme ve indirme yerlerinin araca uygunluğu, işletmeye ulaşım yolu
- Uzun yolda mola ve kontrol ihtiyacı
- Taşıma tarihi ve tek yön ya da dönüşlü plan
Hayvan sayısını, yaklaşık ağırlıklarını ve iki adresi ilettiğinizde size yazılı teklif hazırlarız. Ev eşyası da taşınacaksa tahmini aralık için fiyat hesaplayıcıyı kullanabilirsiniz; hesaplayıcı hayvan taşımasını kapsamaz.
Görüşmede neleri netleştiriyoruz?
Büyükbaş hayvan taşıması her seferinde farklı koşullarla gelir. Bu yüzden aşağıdaki konuları telefonda ya da görüşmede tek tek konuşur, size yazılı olarak bildiririz:
- Kullanılacak araç ve kasa donanımı, aynı seferde taşınabilecek hayvan sayısı
- Belgelerin durumu ve yükleme gününe göre veteriner sağlık raporunun geçerliliği
- Güzergâh, kalkış saati, mola ve kontrol noktaları
- Yolculuk boyunca hayvanlara kimin eşlik edeceği
- Taşıma sırasında oluşabilecek risklerde sorumluluk ve güvence kapsamı
- Fiyat ve ödeme koşulları
Bilgi almak için 444 37 43 numaralı hattımızı arayabilirsiniz.
Son güncelleme: