Kesin dönüşte sık karşılaşılan bir aksaklık, gümrük koşullarının eşya yola çıktıktan sonra öğrenilmesidir; o zaman eksik bir belge, gümrükte bekleme süresine ve ardiye masrafına dönüşür. Bunu önlemenin yolu basittir: yurt dışındaki paketleme ve sevkiyatı, Türkiye'deki gümrük işlemini ve gümrükten sonraki teslimi kimin yapacağını eşya yola çıkmadan yazılı olarak netleştirin. Bu üç parça birbirine bağlıdır; biri eksik kalırsa öteki ikisi de bekler.
Önce bir dürüstlük notu. Uluslararası nakliyat sayfamız İstanbul'dan yurt dışına taşımayı anlatır; bu yazı ters yönü konu alıyor. Yurt dışındaki paketleme ve sevkiyatı çoğunlukla o ülkedeki bir uluslararası taşıyıcı üstlenir, gümrük işlemini de siz ya da yetkilendirdiğiniz gümrük müşaviri yürütür. Eşya Türkiye'de teslim alındıktan sonrası, yani depolama, Türkiye içindeki taşıma ve yeni evde kurulum ise her gün yaptığımız iştir.
Kesin dönüş, eşya açısından ne demek?
Gümrük dilinde kesin dönüş, yerleşim yerini yurt dışından Türkiye'ye taşımak anlamına gelir; resmî metinlerde "ikamet nakli" olarak geçer. Tatil dönüşünde bavulla getirilen eşyadan farklıdır. Ev eşyası ayrı bir sevkiyat olarak, çoğunlukla tır, konteyner ya da parsiyel yükle gelir ve Türkiye'de ayrı bir gümrük işlemiyle teslim alınır.
Kesin dönüş yapanların durumu birbirine benzemez. Yıllarca Almanya'da çalışıp emekliliğinde dönen bir aile ile iki yıllık bir iş sözleşmesinden dönen genç bir mühendisin koşulları aynı olmayabilir. Ailede farklı uyruklar varsa, ya da eşyanın bir kısmı yurt dışında kalacaksa, bunu gümrük müşavirine ilk görüşmede söyleyin; değerlendirmeyi buna göre yapar.
Gümrükte ev eşyası: koşullar nereden öğrenilir?
Türkiye'de gümrük işleri Ticaret Bakanlığı'na bağlıdır ve ev eşyası muafiyetinin çerçevesini de bakanlık açıklar. Bakanlığın ev eşyası muafiyetine ilişkin sık sorulan sorular sayfasına göre ana koşullar şunlardır:
- Yurt dışında en az yirmi dört ay ikamet ettikten sonra yerleşim yerini kesin olarak Türkiye'ye nakletmek. Son on yıl içinde en az beş yıl yurt dışında yaşamış olanlarda bu süre şartı aranmaz.
- Eşyanın kullanılmış ev eşyası olması. Bir meslek ya da ticari faaliyette kullanılan eşya, taşınabilir alet ve cihazlar dışında, bu kapsama girmez.
- Eşyanın sizin gelişinizden önce ya da gelişinizden sonraki altı ay içinde getirilmesi ve serbest dolaşıma giriş beyanının yapılması.
Bu sayfa 2019 tarihli bir bilgilendirme metnidir; istisnalar kişiden kişiye farklı işler ve mevzuat değişebilir. Kendi durumunuza hangi kuralın uygulanacağını güncel metne bakan bir gümrük müşavirine ya da gümrük idaresine teyit ettirin. İnternet forumlarında okunan süreler ve listeler çoğu zaman eskimiştir. Muafiyetin ilk adımı olan ikamet nakil belgesi yurt dışındaki Türk konsolosluğundan alınır ve başvuru koşulları konsolosluğa göre küçük farklar gösterebilir.
Ev eşyası beyanını kendiniz de takip edebilirsiniz; ama uygulamada çoğu kişi bu işi yetkili bir gümrük müşavirine bırakır. Müşavirle çalışacaksanız onu eşya yola çıkmadan önce bulun; sonradan bulunan müşavir, yanlış hazırlanmış bir listeyi düzeltmekle uğraşır. İlk görüşmede şu soruları sorun:
- Benim durumumda ev eşyası muafiyetinin koşulları neler ve hangi belgeleri ne zamana kadar hazırlamalıyım?
- Eşyayı birden fazla partide getirirsem süre ve belgeler nasıl işler?
- Hangi kalemler muafiyetin dışında kalır? Yeni ürünler, birden fazla aynı cihaz, otomobil, alkollü içki ve ilaç için durum nedir?
- Eşya hangi gümrük idaresinde işlem görecek ve nereden teslim alınacak?
- Gümrükte bekleme sırasında ardiye ya da antrepo ücreti doğarsa bunu kim öder?
- Ücretiniz hangi işleri kapsıyor, hangileri ayrıca faturalanır?
Cevapları yazılı alın ve yurt dışındaki taşıyıcınızla paylaşın. Liste formatından koli numaralandırmasına kadar iki tarafın aynı dili konuşması, gümrükte en çok zaman kazandıran şeydir.
Getirmeye değer mi? Eşya kararını hacimle vermek
Uluslararası taşımada maliyetin önemli bir bölümü hacme bağlıdır. Bu yüzden her eşyaya "Türkiye'de yenisi ne kadar, buraya getirmesi ne kadar?" diye bakmak gerekir. Duygusal değeri olan eşya bu hesabın dışında kalır; onu zaten getireceksiniz.
| Eşya grubu | Getirmek | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Aile yadigârı, fotoğraf albümü, kitap, tablo | Genellikle evet | Değerli parçaları listede ayrıca belirtin |
| Kaliteli masif mobilya | Çoğu zaman evet | Türkiye'deki evin oda ve kapı ölçülerine bakın |
| Ucuz, montajlı paket mobilya | Çoğu zaman hayır | Taşıma bedeli yenisinin fiyatına yaklaşabilir |
| Beyaz eşya | Ülkeye bağlı | Voltaj, frekans, ölçü ve Türkiye'de servis imkânı |
| Küçük elektronik | Etikete bakın | "100-240 V" yazanlar sorunsuzdur |
| Yatak ve nevresim | Ölçüye bakın | Kuzey Amerika ölçüleri Türkiye'dekinden farklıdır |
| Bahçe ve garaj eşyası | Seçerek | Toprak ve bitki artığından temizlenmiş olmalı |
Bir şeyi daha hesaba katın: Türkiye'deki eviniz belli değilse büyük mobilyanın yerleşeceği yeri bilmiyorsunuz demektir. Bu durumda büyük parçaları getirip bir süre depoda tutmak, satıp yeniden almaktan daha mantıklı olabilir. Karar veremediğiniz parçalar için ikinci yol budur.
Dönüşü aşamalara bölmek
Kesin dönüş tek bir taşınma günü değil, birkaç haftaya yayılan ve birbirine bağlı kararlardan oluşur. Aşağıdaki sıra, hangi işin hangisinden önce gelmesi gerektiğini gösterir; süreleri ülkenize ve taşıma yönteminize göre taşıyıcınızla birlikte doldurun.
| Aşama | Yapılacak iş | Kiminle |
|---|---|---|
| Karar | Dönüş tarihi, Türkiye'de ilk adres, eşyanın ne kadarının geleceği | Aile içinde |
| Ön görüşmeler | Gümrük koşulları, ikamet nakil belgesi, taşıma teklifleri | Gümrük müşaviri, konsolosluk, yurt dışındaki taşıyıcılar |
| Ayıklama | Satılacak, bağışlanacak, getirilecek eşyanın ayrılması | Sizde |
| Paketleme ve liste | Numaralı koliler, eşya listesi, değerli parçalar | Yurt dışındaki taşıyıcı |
| Sevkiyat ve gümrük | Yükleme, transit, beyan ve muayene | Taşıyıcı ve müşavir |
| Türkiye'de teslim | Taşıma, gerekirse depolama, kurulum | Türkiye'deki nakliyat firması |
Tabloda dikkat edilecek nokta sıradır: gümrük koşullarını öğrenmek ayıklamadan önce gelir. Muafiyetin dışında kalacağını öğrendiğiniz bir eşyayı yurt dışında satmak, Türkiye'de vergisini ödemekten daha mantıklı olabilir.
Eşya listesi ve belgeler
Eşya listesi hem gümrük hem de teslim için temel belgedir. İyi bir listede her kolinin bir numarası, hangi odadan çıktığı ve içeriği yazar. Elektronik cihazlarda marka ve model, mümkünse seri numarası eklenir. Listenin hangi dilde ve hangi biçimde istendiğini müşavirinize sorun; Türkçe çeviri gerekebilir.
Yurt dışındaki taşıyıcı genellikle kendi listesini hazırlar. Bu listeyi yükleme günü kendi notlarınızla karşılaştırın ve imzalamadan önce okuyun. "Çeşitli eşya" yazılmış on koli, gümrük muayenesinde soru doğurmaya en açık kolilerdir.
Bazı şeyler hiçbir zaman eşyayla birlikte gelmemeli, sizinle gelmeli: pasaport, kimlik, tapu, diploma, sağlık raporları, düzenli kullandığınız ilaçlar, takı, nakit ve kişisel verilerinizin bulunduğu sabit diskler. Bitki, toprak, gıda, alkollü içki, ilaç ve silah gibi kalemler ise ayrı kurallara tabidir; bunlar için de müşavire danışmadan karar vermeyin.
Elektrikli eşya: voltaj, frekans ve priz
Türkiye'de şebeke 230 volt ve 50 hertzdir; prizler Avrupa'nın büyük bölümünde kullanılan topraklı yuvarlak fişe uygundur. Bu yüzden elektrikli eşya sorusunun cevabı, geldiğiniz ülkeye göre değişir.
| Geldiğiniz yer | Şebeke ve fiş | Türkiye'de durum |
|---|---|---|
| Avrupa'nın büyük bölümü (Almanya, Hollanda, Fransa, Avusturya, Belçika) | 230 V, 50 Hz, aynı tip fiş | Cihazlar doğrudan çalışır |
| Birleşik Krallık ve İrlanda | 230 V, 50 Hz, farklı fiş | Fiş adaptörü ya da fiş değişimi yeterlidir |
| ABD ve Kanada | 120 V, 60 Hz | Dönüştürücü gerekir; bazı cihazlar uygun değildir |
| Diğer ülkeler | Değişken | Cihazın etiketine ve ülkenin şebeke bilgisine bakın |
Küçük cihazlarda kural basittir: şarj aleti ya da adaptörün üzerinde "100-240 V, 50/60 Hz" yazıyorsa cihaz Türkiye'de çalışır, yalnız fiş uyumuna bakılır. Büyük beyaz eşyada iş karışır. 60 hertz için üretilmiş motorlu cihazlar 50 hertzde farklı hızda çalışabilir; kurutma makinesi, buzdolabı ve bazı mutfak aletlerinde bu, hem performansı hem ömrü etkiler. Kuzey Amerika'dan geliyorsanız büyük beyaz eşyayı getirmeden önce üreticiye ya da Türkiye'deki yetkili servise sorun. Geniş Amerikan tipi buzdolaplarında ayrıca mutfak nişinin ve apartman kapısının genişliğini ölçün.
Cep telefonu ayrı bir konudur. Yurt dışından getirdiğiniz telefonu Türkiye'deki hatlarla sürekli kullanabilmek için IMEI kaydı yaptırmanız gerekir; kayıt e-Devlet üzerinden yapılır ve bir harç ödenir. Kayıtsız cihaz belirli bir süre sonra hatlara kapatılır. Harç tutarı ve süre koşulları değişebildiğinden güncel bilgiyi e-Devlet'ten ve Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'nun duyurularından kontrol edin.
Eşya Türkiye'ye vardıktan sonra: gümrükten eve
Eşya Türkiye'ye ulaştığında süreç kabaca şu sırayla ilerler:
- Varış ve beyan. Taşıyıcı varışı bildirir; beyan sizin ya da müşavirinizin eliyle yapılır.
- Muayene. Gümrük görevlisi listeyle kolileri karşılaştırabilir ve bazı kolileri açabilir. Numaralı ve açık yazılmış liste bu adımı kısaltır.
- Teslim alma. İşlem bitince eşyanın hangi gün ve saatte, hangi alandan teslim alınacağı netleşir. Araç ve ekip bu bilgiye göre planlanır.
- Türkiye içindeki taşıma. Eşyanın teslim alındığı yer ile yeni eviniz farklı şehirlerdeyse taşıma şehirlerarası nakliyat olarak planlanır; eşya başka yükle birleştirilmeden ve aktarma yapılmadan gider.
- Teslim ve kontrol. Evde koliler listeyle karşılaştırılır. Hasar varsa teslim sırasında tutanağa yazılır.
- Kurulum. Mobilyalar kurulur, koliler odalarına bırakılır.
Sigorta konusunu önceden konuşun. Yurt dışındaki taşıyıcının sigortası çoğu zaman belirli bir noktaya kadar geçerlidir: varış limanı, gümrük alanı ya da kapı teslimi. Kapsamın nerede bittiğini ve Türkiye içindeki taşımanın hangi poliçeyle yapıldığını yazılı olarak bilin. Türkiye içindeki taşımalarımız yazılı sözleşme ve sigorta güvencesiyle yapılır.
Yeni ev hazır değilse
Kesin dönüşlerde eşya ile ev çoğu zaman aynı gün hazır olmaz. Ev daha kiralanmamıştır, tadilat sürmektedir ya da aile önce bir süre akrabalarının yanında kalacaktır. Böyle bir durumda eşyanın gümrükten çıktıktan sonra depoya alınması en sade çözümdür.
Eşya depolama hizmetimizde her koli ve büyük parça numaralanıp envanter listesine işlenir; eşya kameralı, alarmlı ve kuru depolarımızda zemine değil palete ya da ahşap kasaya yerleştirilir. Uzun yoldan gelen kolileri depoya koymadan önce ıslak, ezik ya da yırtık olanları ayırmak gerekir; hasar varsa bu, depoya girişte kayda geçer. Ev hazır olduğunda eşya depodan çıkar, adresinize taşınır ve kurulur.
Yurt dışına giderken eşyanızın bir kısmını Türkiye'de depoya bıraktıysanız dönüş, iki ayrı eşya grubunu tek evde birleştirmek demektir. Depodaki eşyanın teslimini yurt dışından gelen sevkiyatla aynı haftaya planlamak, mobilya yerleşimini bir seferde yapmanızı sağlar. Gitmeden önce bu kararı nasıl verdiğinizi hatırlamak isterseniz yurt dışına giderken eşya depolama yazısına bakabilirsiniz.
Döndükten sonraki ilk haftalar
Eşya yerine oturduktan sonra sıra resmî işlere gelir. Yeni adresinizi e-Devlet üzerinden ya da nüfus müdürlüğünde beyan edin; elektrik, su, doğalgaz ve internet aboneliklerini başlatın. Bu işlerin sırasını adres değişikliği ve abonelik nakli yazısında adım adım anlattık. Türkiye'de yeni bir şehre yerleşiyorsanız uzun mesafeli taşınmanın genel planı için şehirlerarası taşınma rehberi de işinize yarar.
Dönüş tarihiniz belli olduğunda eşyanın Türkiye'deki kısmını birlikte planlayalım. Eşya listenizi WhatsApp hattımıza (0543 210 60 36) gönderebilir ya da 444 37 43'ü arayıp görüntülü keşif isteyebilirsiniz; depolama, taşıma ve kurulumu tek sözleşmede toplarız.
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır. Taşınmanıza özel süre, araç ve ekip planı ile kesin fiyat, ücretsiz yerinde ya da görüntülü keşiften sonra yazılı sözleşmeye işlenir. Bilgi için 444 37 43 numarasını 7/24 arayabilirsiniz.
