Müzik aleti taşımada iki kural vardır. Çalgıyı kendi sert kutusunda ve kutunun içinde oynamayacak şekilde taşıyın; onu ani sıcaklık ve nem değişiminden koruyun. Keman gibi küçük ve değerli çalgılar yanınızda gider, bateri, amfi ve sağlam kutulu büyük parçalar ise iyi paketlenerek nakliyat aracında taşınabilir.
Çalgının en büyük düşmanı çoğu zaman yoldaki sarsıntı değildir. Kutunun içinde boş kalan birkaç santim, sapın bir yere çarpmasına yeter; güneşte bekleyen bir araç ise ahşabın çatlamasına. Piyanonun taşındıktan sonraki bakımını ayrı bir yazıda, sahne ve stüdyo ekipmanını ses ve ışık sistemleri taşımacılığı sayfamızda anlattık. Burada evdeki telli, yaylı, vurmalı ve elektronik çalgıların hazırlığı var.
Telli çalgılar: tel gerginliği ve kutu
Gitarın taşınmadaki en zayıf noktası, sap ile kafanın birleştiği yerdir. Gitar kutunun içinde kayarsa ya da kutu düşerse kafa kendi ağırlığıyla öne gider ve sap tam o birleşme yerinden kırılabilir. Bu yüzden:
- Gitarı sert kutusunda taşıyın; yumuşak çanta darbeye karşı sınırlı koruma sağlar.
- Kutunun içinde gitar oynamamalı. Sapın altındaki boşluğa katlanmış yumuşak bir bez koyun, gövdenin çevresindeki boşlukları doldurun.
- Kapo, akort aleti ve slayt gibi sert parçaları kutunun içinde serbest bırakmayın; küçük bölmeye koyun ya da çıkarın.
- Elektro gitarlarda askıyı ve kabloyu çıkarın.
Telleri tamamen gevşetmeyin. Gitarın sapının içindeki ayar çubuğu, tellerin çekişine karşı çalışır; teller bütünüyle boşaltılırsa sap ters yöne eğilebilir ve gitar yeniden gerildiğinde ayar ister. Kısa bir şehir içi taşımada akordu olduğu gibi bırakmak genellikle sorun çıkarmaz. Uzun yol için gitar üreticileri bile aynı şeyi söylemiyor: kimi telleri yarım ton kadar gevşetmeyi önerir, kimi akortlu bırakmayı. Hangisini seçerseniz seçin, ayar çubuğunu çevirmeyin ve sapın altını iyi destekleyin.
Bağlama, ud ve benzeri çalgılarda da mantık aynıdır. Udun kubbeli, ince gövdesi basınca karşı çok hassastır; kutusunun üzerine hiçbir şey konmaz. Bağlamanın uzun sapı ve burguları, kutunun boyuna tam sığdığından emin olunarak korunur. Kanun gibi geniş çalgılarda mandalların ve tellerin üzerine baskı gelmeyecek, düz ve sağlam bir kutu gerekir.
Keman ve yaylılar: nem ve sıcaklık
Keman, viyola ve viyolonsel, ince ahşap gövdeleri ve iç yapılarıyla ani ısı ve nem değişimine en duyarlı çalgılardır. Bir kemanın içinde, köprünün yakınında ruh direği denen küçük bir ahşap çubuk durur; yapıştırılmamıştır, tellerin baskısıyla yerinde kalır. Teller tamamen gevşetilirse hem köprü hem de ruh direği yerinden oynayabilir. Ruh direğini yerine koymak bir yaylı çalgı ustasının işidir. Bu yüzden yaylılarda teller boşaltılmaz.
Taşımadan önce şunları yapın:
- Köprünün dik durduğuna bakın. Öne eğilmiş görünüyorsa kendiniz düzeltmeye çalışmayın, bir ustaya gösterin.
- Yayın kıllarını gevşetin. Kutuda gergin kalan yayın çubuğu zamanla eğilir.
- Reçineyi kendi bölmesine koyun; kutunun içinde serbest dolaşırsa vernikte iz bırakır.
- Kutuda bir nem ölçer varsa değerine bakın, kutu tipi bir nemlendirici kullanıyorsanız onu da kontrol edin.
Yaylıları nakliyat aracının yük bölümüne koymak yerine kendi yanınızda taşıyın. Yük bölümünde sıcaklık ve nem kontrol edilmez; yazın kapalı bir kasa çok ısınır, kışın soğur. Kemanı güneşte bırakılmış bir arabanın içinde de bekletmeyin. Yeni eve vardığınızda kutuyu hemen açmayın, oda sıcaklığına gelmesini bekleyin. Soğuktan gelen bir çalgıyı birden sıcak havaya çıkarmak vernikte kılcal çatlaklara yol açabilir.
Viyolonsel ve kontrbas, boyutları nedeniyle her zaman yanınızda gidemeyebilir. Bu durumda sert kutusunda, araçta dik ve sabitlenmiş olarak, ağır eşyalardan uzakta taşınır. Yükleme sırasını ekip şefiyle önceden konuşun; büyük yaylının araçta olabildiğince az zaman geçirmesi iyi olur.
Bateri: söküm, deri ve donanım
Bateri birçok parçadan oluşur ve en çok yeri donanım kaplar. Söküm ve paketleme sırasında:
- Davullar sehpalarından ve tutucularından ayrılır.
- Davul derilerini taşıma için gevşetmek genellikle gerekmez; akordu yerinde kalan davul yeni evde daha çabuk kurulur. Davul anahtarını kaybetmemek için onu donanım çantasına koyun.
- Kendi kılıfı olan davullar kılıflarına konur. Kılıf yoksa davullar boyutlarına göre iç içe yerleştirilebilir; aralarına battaniye ya da köpük konarak derilerin birbirine sürtmesi önlenir.
- Ziller zil çantasında dik taşınır. Zilleri kolinin dibine üst üste koyup üzerine ağırlık bindirmek kenarlarını eğebilir.
- Sehpalar, pedal ve tutucular ağırdır ve sivri uçludur. Ayrı, sağlam bir donanım çantasına ya da koliye konur, uçları sarılır. Pedalın zinciri ya da kayışı hareket etmeyecek şekilde bağlanır.
- Trampet kendi kılıfında taşınır; tel mandalını gevşek konuma almak yolda telleri korur.
Elektronik bateride modül, pedler ve kablolar ayrı ayrı paketlenir. Kabloların hangi pede gittiği etiketlenir; yeni evde kurulumu bu etiketler kısaltır. Elektronik parçaların paketlenmesine dair genel kuralları masaüstü bilgisayar nasıl taşınır yazımızda da bulabilirsiniz.
Amfi, pedal ve kablolar
Amfi dışarıdan sağlam bir kutu gibi görünür ama içinde hassas parçalar vardır. Lambalı amfilerde lambalar sıcakken darbeye çok duyarlıdır; amfiyi kullandıktan sonra soğumasını bekleyin. Bazı müzisyenler uzun yolda lambaları çıkarıp ayrı paketlemeyi tercih eder; bunu amfinin kılavuzuna göre yapın. Hoparlörün önündeki ızgara ya da kumaş koniyi doğrudan darbeden korumaz; amfinin ön yüzüne sert bir karton konur ve amfi dik taşınır.
Pedallar en güvenli hâlde, pedal kartının kapaklı çantasında taşınır. Kablolar düğümlenmeden, kendi kıvrımlarına göre sarılır ve cırt bantla bağlanır. Her kablonun hangi cihaza ait olduğunu bir etiketle işaretlemek yeni evde kurulumu kolaylaştırır.
Klavye ve synthesizer'lar orijinal kutularında, kutu yoksa tuş takımına baskı gelmeyecek şekilde köpükle sarılıp düz taşınır. Dijital piyanonun taşındıktan sonra akort gerektirmediğini, ama elektroniğinin soğuk ve nemden korunması gerektiğini taşındıktan sonra piyano akordu yazımızda anlattık.
Evde küçük bir kayıt köşeniz varsa onu da ayrı bir grup olarak düşünün. Kondenser mikrofonlar darbeye ve neme duyarlıdır, kendi kutularında taşınır. Stüdyo monitörlerinin ön yüzü bir kartonla korunur, ses kartı ve kablolar etiketlenerek aynı koliye konur. Böylece yeni evde kayıt düzeni dakikalar içinde yeniden kurulur.
Flüt, klarnet ve saksafon gibi nefesli çalgılar kendi kutularında, yanınızda gider. Kutunun içinde parçalar oynamamalı; saksafonda boğaz kısmı ve ağızlık ayrı bölmelerine konur.
| Çalgı | Nasıl taşınır? | Araçta mı, yanınızda mı? | Dikkat |
|---|---|---|---|
| Akustik ve klasik gitar | Sert kutu, boşluklar dolu | Mümkünse yanınızda | Sap ile kafanın birleştiği yer desteklenir |
| Elektro gitar | Sert kutu | Araçta da gidebilir | Askı ve kablo çıkarılır |
| Keman, viyola | Kutusunda, yay gevşek | Yanınızda | Teller boşaltılmaz |
| Viyolonsel, kontrbas | Sert kutu | Gerekirse araçta, dik ve sabit | Isı farkına duyarlıdır |
| Ud, bağlama, kanun | Kendi kutusu | Mümkünse yanınızda | Gövdeye baskı gelmez |
| Bateri | Kılıf ya da iç içe | Araçta | Ziller dik, donanım ayrı |
| Amfi | Dik, önü korumalı | Araçta | Lambalı amfide soğuma beklenir |
| Klavye, dijital piyano | Orijinal kutu ya da köpük | Araçta | Tuşlara baskı gelmez |
| Flüt, klarnet, saksafon | Kendi kutusu | Yanınızda | Kutu içinde boşluk kalmaz |
Müzik aleti taşıma: araçta mı, yanınızda mı?
Hangi çalgının nerede gideceğine üç soruyla karar verin: Değeri ve sizin için anlamı ne? Ne kadar büyük? Isı ve nem değişimine ne kadar duyarlı? Küçük, değerli ve duyarlı bir çalgı yanınızda gider. Büyük, sağlam kutulu ve elektronik ağırlıklı ekipman nakliyat aracında taşınabilir.
Nakliyat aracında gidecek çalgılar ambalajlarıyla birlikte eşya listesine yazılır. Yüklemede sert kutular dik ve sabit durur, ağır mobilyanın altında kalmaz, üzerine koli konmaz. Değeri yüksek bir çalgınız varsa keşifte bunu ayrıca belirtin; ambalaj yöntemi ve sigorta kapsamı buna göre planlanır. Nakliyat sigortasının neleri kapsadığını nakliyat sigortası neleri kapsar yazımızda bulabilirsiniz. Yanınızda götürdüğünüz çalgı firmaya teslim edilmediği için genellikle taşıma sigortasının dışında kalır; değerli bir çalgıda konut ya da çalgı sigortanızı kontrol edin.
Mevsimi de hesaba katın. Yaz günü öğle saatinde yüklenen ve akşama kadar kapalı kalan bir aracın içi ısınır, kışın ise soğur. Çalgıları yüklemenin sonuna, boşaltmanın başına almak için ekip şefiyle konuşmak araçta geçen süreyi kısaltır.
Yeni evde akort ve ortam
Yeni evde ilk iş çalgıları kutularından çıkarmak değil, onları oda sıcaklığına alıştırmaktır. Kutu birkaç saat kapalı bekler, sonra açılır, çalgı bir süre daha kutunun içinde durur. Ardından akort edilir. İlk günlerde akordun birkaç kez kayması normaldir; ahşap ve teller yeni odanın havasına uyum sağlıyordur.
Birkaç hafta içinde gitarda tellerin perdelerden uzaklaştığını, sapta eğrilik ya da perde uçlarının sapın kenarından taştığını fark ederseniz bu nem değişiminin işaretidir; bir gitar ustasına ayar yaptırın. Yaylılarda köprünün duruşunu ve tellerin yüksekliğini gözle kontrol edin, bir değişiklik görürseniz ustanıza gösterin.
Çalgıların yeni evdeki yeri için piyanoda geçerli kurallar burada da işe yarar: kalorifer peteğinin, klimanın ve doğrudan güneşin yanında değil, iç duvara yakın ve hava akımı olmayan bir yer seçin. Gitarı duvara asacaksanız dış duvarı değil, iç duvarı tercih edin. Uzun süre kullanılmayacak çalgıları depoya koyacaksanız depolanan eşyada nem ve küf rehberindeki önlemlere bakın.
Çalgı listesini keşiften önce çıkarın
Piyano gibi ağır bir çalgınız da varsa onun taşınması piyano ve antika taşıma hizmetimizin konusudur. Ambalaj malzemelerimizi ve yöntemlerimizi profesyonel paketleme sayfamızda anlattık. Çalgılarınızın listesini ve kutularının fotoğrafını WhatsApp hattımıza gönderin; hangisinin araçta, hangisinin sizinle gideceğini keşifte birlikte yazalım. Telefonla ulaşmak isterseniz numaramız 444 37 43.
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır. Taşınmanıza özel süre, araç ve ekip planı ile kesin fiyat, ücretsiz yerinde ya da görüntülü keşiften sonra yazılı sözleşmeye işlenir. Bilgi için 444 37 43 numarasını 7/24 arayabilirsiniz.
